دانلود پایان نامه

کودکی کمتر مورد توجه قرار گرفته است لذا این رویکردها تحقیقات بیشتری را در زمینه تربیت اخلاقی کودک ضرورت می بخشد که به آن پرداخته می شود.
2-1-7- تربیت اخلاقی کودک
تربیت اخلاقی، به عنوان یکی از جلوه های متعالی تعلیم و تربیت است که هدف عمده آن رشد اخلاقی افراد و به ویژه کودکان به گونه ای است که آنان را افرادی نیک بار آورند و به همین جهت معلمان و والدین ناگزیر از توجه و اهتمام نسبت به آن هستند. کاپلان (1386) درمورد آموزش اخلاقی به کودکان می گوید: یک نظرسنجی در آمریکا نشان داده است که 71 درصد والدین معتقدند آموزش ارزشهای اخلاقی مهمتر از آموزشهای دانشگاهی برای فرزندانشان است و مؤلفه عملی اخلاق نیز، مهم است و باید کودکان را تشویق به عمل به ارزشها نمود تا کودکان فرصتی برای عمل کردن به ارزشهایشان به دست نیاورند، ‌این ارزشها درونی نخواهند شد و بعد از هر مرحله آموزش اخلاقی به فرزندان، بهتر است کوچکترین رفتارهای آنان را زیر نظر گرفته و به رفتارهای صحیح و مطابق اصول اخلاقی آنها، جایزه بدهید. به نظر رفتارگراها، رفتار اخلاقی با تقویت آموخته می شود.
کارل در مورد تربیت اخلاقی کودک می گوید: «پدر و مادر امروزی از روان شناسی کودک و دوره جوانی اطلاعی ندارند و بیش از حد لزوم، ساده لوح، عصبانی، ضعیف و یا خشن هستند. بنابراین خانواده را به محیط رقت انگیزی مبدل می کنند، به این ترتیب کودکان در خانه و خانواده خود، شاهد مناظری از مجادله و بی ادبی و خود پسندی و …هستند، یا از دوستان خویش می آموزند و گاهی معلمان نیز رفتارشان بهتر از پدر و مادران نیست و مدارس نیز نمی توانند به خوبی به وظایفشان عمل کنند اثر این بی لیاقتی مربیا ن، در چهره کودک و نوجوان منعکس شده و تعلیم و تربیت عملا، به آمادگی برای امتحانات و تمرین ساده حافظه منحصر گشته است (بهشتی،1377،ص 75). روسو نیز معتقد است: کودک باید به طور منفرد در دست مربی تربیت شود و حتی از محیط خانه جدا شده تا تحت تاثیر هیچ عاملی جز مربی خود واقع نشود و در کتاب امیل می نویسد: هرچیز که از دست خداوند یا خالق طبیعت بیرون می آید خوب است و فقط دست بشر است که آن را فاسد می کند. وی می گوید: «امیل باید مکتشف و مخترع شود و هرگز نباید تقلید کند، باید استعدادها و قوای پنهانی او بیدارشود و نباید وی متکی به حافظه یا انبارکردن معلومات به شکل محفوظات در ذهن خود گردد و باید حس اعتماد به نفس داشته باشد و متکی به قوای خود بوده و از اتکای به دیگران دوری جوید» (همان،ص56 -54).
در مورد رشد اخلاقی کودکان نظراتی وجود دارد: «نتایج تحقیقات اخیر در مورد رشد اخلاقی کودکان حایز اهمیت است. خصوصا توجه به میزان توانایی و وسع کودکان دردرک مسایل اخلاقی و عملی که نقش بسزایی در موفقیت مربی در سوق دادن آنان به سوی اهداف اخلاقی شایسته ایفا می نماید (علوی،1388، ص203).
تحقیقات «ژان پیاژه » موید آنست که: همانطور که کودک مطیع گاهی به منزله فردی است که خود را بی چون و چرا تابع محیط خارجی دانسته، بدون درک اهمیت آن قواعد ، حیطه تربیتی احترام متقابل و روش های مبتنی بر اساس سازمان یافتگی اجتماعی، به کودکان اجازه می دهد، آن نوع انضباطی را برای خود فراهم نمایند که لزوما آنرادر صحنه عمل می فهمند و کشف می کنند، و دیگر نیازی نیست که ندانسته به قبول یک انضباط پیش ساخته وخشک و خارجی تن دهند. درواقع کودک ازسال های نه تا یازده سالگی به بعد، قوانین اخلاقی را به صورت اختیاری و قابل تغییر مورد نظر قرار می دهد و اخلاق برای کودک درونی می شود و دیگر پیامدهای اعمال خود را تنها در بیرون جستجو نمی کند(گروه نویسندگان، ترجمه رحمانیان، 1364، ص302)
«لورنس کلبرگ » نیز مانند پیاژه معتقد است که: توانایی های ذهنی و شناختی افراد، مراحل رشد اخلاقی آنان را تعیین می کند و رشد اخلاقی افراد، حاصل تاثیر متقابل رشد شناختی آنان با محیط اجتماعی است. براساس نظریات پیاژه و کلبرگ در تربیت اخلاقی کودکان استفاده از تنبیه و سرزنش جایز نیست. زیرا لزوما یک ارزش اخلاقی در او درونی نشده است. بنابراین به جای امرونهی و احیاناً تنبیه کودکان برای رعایت موازین اخلاقی و قانونی باید توضیحاتی در خور فهم و مطابق رشد ذهنی کودکان به آنها داده شود و این توضیحات زمانی موثر است که بزرگترها نیز خود را به انجام دادن آن چه که توصیه میکنند، ملزم بدانند(گروه نویسندگان، ترجمه رحمانیان، 1364، ص265-264)، اما اینکه از چه زمانی تربیت اخلاقی کودک را آغاز کنند همواره مورد سوال می باشد.
2-1-8- زمان آغاز تربیت اخلاقی کودک از نظر روان شناسان و برخی از اندیشمندان اسلامی

صاحبنظران آموزش و پرورش در آغاز تربیت فرزندان اختلاف نظر دارند، گروهى معتقدند تربیت را از دوران دبستان و همراه با آموزشهاى اولیه کودک باید شروع کرد و باید به کمک آموزش، پرورش روحى و تربیت کودک را نیز آغاز نمود و این برنامه تربیتى غالبا از سنین شش سالگى شروع مى نمایند. نراقی معتقد است تربیت اخلاقی از همان آغاز کودکی شروع می شود زیرا اگر خوی بد در نفس آدمی استقرار یافت به آسانی نمی توان آن را پاک ساخت، اما در اسلام، پیامبران الهى و پیشوایان معصوم(ع) مخصوصا آموزش و پرورش روحى و دینى و عبادى را از سنین پنج تا شش سالگى توصیه نموده اند و گروهى از صاحبنظران معتقدند که تربیت روحى از بدو تولد شروع مى گردد. ولی در واقع مسئله تربیت اطفال از انتخاب همسر آغازمی گردد، درست است که هنوز فرزندى وجود ندارد که تا تربیتش آغاز گردد، ولی فقط با انتخاب یک همسر فهمیده، مؤمن و مهربان است که شرائط تربیت صحیح فرزندان فراهم شده، فرزند صالح و شایسته ای به جامعه تحویل داده می شود، چرا که بیشترین بار تربیتى و اخلاقى روى دوش مادرها نهاد شده است و این مادر با کفایت است که مهمترین دوران تربیتى کودکان را به عهده دارد. بنابراین به تبعیت از قانون وراثت، باید همسرى انتخاب نمودکه تمامى اوصاف و سجایاى اخلاقى و تربیتى شایسته براى فرزندان آینده مان در آن خانواده یافت شود و بعد از تحقیق گسترده از آن خانواده، همسر انتخاب نمود تا از چنین همسری، فرزندان شایسته و خوبى را انتظار ببریم(موسوی راد لاهیجی ،1379،ص18-16)
از طرفی روانشناسان نیز معتقدند نه تنها دوره کودکستان و دبستان بلکه نخستین روز تولد کودک نیز روز یادگیری و پرورش اوست. اگر به رشد صحیح کودک در خانواده بی توجهی کنیم به امید اینکه روزگار او را پند می دهد نتیجه این است که در آینده جامعه از وجود اوضررهای زیادی می بیند. بنابراین وظیفه اساسی و مهم والدین در مورد تربیت فرزندان این است که به آیه شریفه زیر توجه نمایند:« یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَهُ عَلَیْهَا مَلَائِکَهٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ». ای کسانی که ایمان آورده اید، خود و خانواده های خود را از آتش نگه دارید (تحریم:6 ).
در روایات تاکید شده است که انسان باید خانواده خود را به راه راست وادار کند و از آنها به طور کامل مراقبت نماید. امام صادق دراین رابطه به ابوبصیرمی فرماید: «آنهارا به آنچه خداوند امر کرده، امر و از آنچه نهی فرموده، نهی کن اگر تو را اطاعت کنند، آنها را حفظ کرده ای و اگر نافرمانی کنند، وظیفه خود را انجام داده ای»(موسوی راد لاهیجی،1379) . پس توجه به تربیت اخلاقی کودک همواره باید مورد توجه والدین باشد.
سعدی نفس آدمی را خوب می شناسد و معتقد است که باید تربیت اخلاقی از همان آغاز کودکی شروع شود، زیرا اگر خوی بد در نفس آدمی استقرار یافت به آسانی نمی توان آن را پاک ساخت.
خوی بد در طبیعتی که نشست نرود جز به وقت مرگ از دست (گلستان سعدی ،ص106)
سعدی تربیت اخلاقی را به داشتن مربی متوقف دانسته، و برای مربی اخلاق شرایط ویژه ای قائل شده، می گوید مربی اخلاق علاوه بر اینکه باید اهل فضل، معرفت، عمل صالح، راست گفتار و درست کردار باشد و پیش از تربیت دیگران، نفس خود را تربیت کرده و بر نفس خود غالب شده باشد (بهشتی، فقیهی و ابوجعفری، 1380،ج 4،ص51).
اخلاق و مراحل رشد کودک از نظر خواجه طوسی: به نظر خواجه طوسی، تربیت اخلاقی باید بر اساس مراحل رشد طبیعی آدمی صورت گیرد، زیرا اخلاق به عنوان یک فن آنچه را در طبیعت آدمی نهفته است و بتدریج بروز می یابد پردازش می کند. پس باید با برنامه های صحیح اخلاقی، تربیتی، هماهنگ با رشد قوای طبیعی و همگام با مراحل رشد طبیعی کودک ، به تهذیب نفس و تعدیل و هدایت قوا پرداخت زیرا تاثیر رفتار و اعمال بدنی در نفس قطعی است و تکرار مداوم آنها موجب پیدایش حالت راسخی در نفس به نام«ملکه» می شود که به سادگی قابل زوال نخواهد بود ولی اگر به مراحل رشد طبیعی کودک توجه نشود، فرصتها از دست خواهد رفت ( طوسی ب،1369 ،ص151-105). باید برنامه اخلاقی و تربیتی هماهنگ با رشد قوای طبیعی(شهوی، غضبی و ادراکی) و همگام با مراحل رشد طبیعی کودک پیش رود و از سیر تدریجی رشد قوا غفلت نشود، زیرا تخلف از آنچه اقتضای طبیعی و سرشتی آدمی است، تربیت را مختل می سازد.
نراقی نیز درکتاب معراج السعاده که قسمت اعظم آن اخلاق فردی و جمعی می باشد از فضایل اخلاقی و ارزشهای والای انسانی و در کتاب طاقدیس از حکایات اخلاقی بسیار سخن گفته است. وی برتربیت اخلاقی تاکید فراوان نموده و هدف از بعثت پیامبر اسلام و نزول قرآن را تربیت اخلاقی و تحصیل سیرت خوب دانسته و بدخویی و رذایل اخلاقی را عامل سقوط معرفی کرده است. وی تربیت اخلاقی را دشوار، دیر یاب و نیازمند به زمان بسیار می داند که از طریق ممارست و ملکه ی تمرین حاصل می شود. وی دونکته را در تربیت اخلاقی مورد توجه قرار داده است:
– تربیت اخلاقی از همان آغاز کودکی شروع می شود زیرا اگر خوی بد در نفس آدمی استقرار یافت به آسانی نمی توان آنرا پاک ساخت .
– تربیت اخلاقی را به داشتن مربی متوقف دانسته و برای مربی اخلاق ، شرایط ویژه ای قائل شده است و می گوید : مربی اخلاق علاوه بر اینکه باید اهل فضل و معرفت باشد، باید اهل عمل صالح، راست گفتار و درست کردار نیز باشد و بیش از تربیت دیگران ، نفس خود را تربیت کرده وبرنفس خود غالب شده باشد( ابو جعفری ، بهشتی ، فقیهی ، 1387، ج4، ص50 ).
الف) چکیده پژوهش های انجام شده در ایران:
بررسی برخی از سوابق پژوهشهای انجام شده در قالب پایان نامه ها و مقالات بیانگر آن است که این پژوهشها را میتوان از نظر موضوعی به سه گروه تقسیم نمود و بر اساس ارتباط موضوعی یعنی از عام به خاص تنظیم و به ترتیب آورده شده است.
گروه اول: پژوهش هایی که در مورد تربیت انجام شده است.
گروه دوم: پژوهش هایی که در مورد تربیت اخلاقی انجام شده است.
گروه سوم: پژوهش هایی که در مورد تربیت اخلاقی کودک انجام شده است.
پژوهش های گروه اول
غالب پژوهش هایی که در این بخش بیان گردید به تربیت اختصاص دارد البته در جستجوهایی که توسط پژوهشگر صورت گرفت مواردی مشاهده شد که به فلسفه تربیت مربوط می شود.
– لیاقت دار(1370) در پایان نامه خود تحت عنوان «مقدمه ای بر روش های تعلیم و تربیت در نهج البلاغه» می نویسد: روش های تربیتی: اعتدال، ابتلا، کار، کرامت، عزت نفس و …. را به همراه روش های ویژه نظام تربیتی اسلام مانند: یاد مرگ، روش عبادی و تزکیه روح و توبه مطرح نموده است. وی به معرفی رهنمودهای سازنده نهج البلاغه در زمینه رشد عقلانی و تربیتی انسان خردمند و تفاوت میان انسان خردمند و دانشمند پرداخته است.

 

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه روانشناسی در مورد :روابط اجتماعی

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

– افخمی اردکانی (1384) در پایان نامه خودتحت عنوان «تبیین مبانی و اصول و روش های تربیت اجتماعی در نهج البلاغه» به این نتایج دست یافته است: مبنای حُسن، اصل آراستگی و روش آراستن ظاهر و زینت دادن کلام است، مبنای تاثیرپذیری انسان از شرایط اصل اصلاح شرایط و روابط انسانی، روش زمینه سازی، تغییر موقعیت، الگوسازی، پیشگیری و امر به معروف و نهی از منکر است، مبنای شرافت و برتری خلقت انسان، اصل عزت و کرامت و روش اجتناب از تحقیر، ابزار توانایی و روش تغافل است، مبنای تاثیرگذاری به محیط، اصل مسئولیت، روش مواجهه نمودن با نتایج اعمال و روش ابتلاست، مبنای احسان، اصل فضل و تقدم رحمت به مجازات، روش های عفو خطا، مبالغه در پاداش و بشارت دادن، توجه به تشویق است و تاکید می نماید حضرت به چهار عنصر خداوند، فرد، دیگران و ارتباط معتقد است و در تربیت اجتماعی حق تعالی را محور کارها و هماهنگ کننده سه عنصر دیگر بحساب می آورند.
– ثقفی (1384) در مقاله ای تحت عنوان «روش تربیتی در نهج البلاغه» چنین می گوید: روش های تربیت در نهج البلاغه آن روش هایی که در جهت تربیت فرزندان است بیان می شود که به عهده اولیاء بخصوص پدر است تا فرد را به سمت انسان کامل بودن پیش می برد.
– موسوی نسب (1384) در تحقیقی با عنوان «قرآن، تربیت، رویکرد سلامت» اینگونه بیان می کند که اصل «پیشگیری» به عنوان یک اصل سلبی، بر بسیاری اصول تربیتی دیگر مقدم است، هم از نظر رتبه و هم از نظر زمان. مطالعه و بررسی متون الهی نیز چنین قضاوتی را تایید می کند؛ چه آنکه «تقوی» به معنای اجتناب از موانع فساد، که روح تمام اخلاقیات اسلامی را تشکیل می دهد، در سراسر آموزه های قرآن و سنت موج می زند (به نقل از علوی، 1389، ص 20).
– قائمی مقدم (1385) در تحقیقی با عنوان «موعظه و نصیحت در قرآن» اینگونه نتیجه گرفته که با عنایت به آیات قرآن کریم، موعظه را می توان یکی از روش های تربیتی موثر نام برد. در این روش مربی از طریق انذار و ترساندن مخاطب از عواقب گناه، معصیت و عذاب دردناک اخروی و نیز بشارت دادن و امیدوار کردن او به نعمت ها و پاداش های الهی در دنیا و آخرت، متربی خود را به اطاعت خدا و انجام دستورات او فرا می خواند و از عصیان و نافرمانی خدا و دل دادگی به دنیا و پیروی هواهای نفسانی بر حذر می دارد (به نقل از علوی، 1389، ص 21).
– عابدی (1385) در مقاله ای تحت عنوان «روش های تربیتی از منظر نهج البلاغه» روش هایی که در جهت خودسازی انسان موثرند، بیان کرده است که عبارتند از: ارائه الگو و سرمشق به منظور آشنایی افراد با نمونه های عملی و مجسم آموزه ها، موعظه و نصیحت به منظور هدایت و راهنمایی افراد و امر به معروف و نهی از منکر،
عبرت گرفتن از سرگذشت اقوام و انتخاب همنشین و هدایت افراد در این امر و فراهم سازی محیط مساعد تربیتی و ایجاد روحیه عاقبت اندیشی در فرد، اعمال پاداش برای رفتارهای مطلوب فرد و استفاده از تنبیه برای آگاه ساختن ایشان از خطای خویش، عطوفت و مهربانی به منظور تحکیم رابطه عاطفی بین افراد.
– قائمی مقدم (1387) در تحقیقی با عنوان «روش تربیتی تذکردر قرآن کریم،» اینگونه نتیجه

By:

0 thoughts on “دانلود پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع: امر به معروف و نهی از منکر

دیدگاهتان را بنویسید