پایان نامه با واژگان کلیدی عوارض وجود، اضافه وزن

No category

مغذی موجود در آن نسبت به سایر محصولات علوفه‌ای از ارزش غذایی بیشتری برخوردار است. بهترین نوع محصول ممکن است در هر هکتار 18 تن ماده خشک تولید نماید. .تعداد دوایر متحدالمرکز در چغندر علوفه ای 5-3 عدد و در چغندر قند 12-8 عدد می باشد.نظر بهاینکه تاکنون تحقیقات کاملی در مورد ارزش غذایی چغندرعلوفهای در کشور انجام نشده است، ضروری است که این گیاه مورد بررسی قرار گیرد. لذا این تحقیق برای تعیین ارزش غذایی بخشهای مختلف گیاه چغندرعلوفهای سیلو شده و سیلو نشده و تعیین میزان خوش خوراکی انجام گرفت.
1-1- اهمیت سیلو کردن علوفه
هدف اصلی از حفظ هر محصول زراعی، نگهداری آن در شرایط مطلوب برای استفاده در فصولی است که این محصول وجود ندارد. شرایط نامطلوب جوی ممکن است باعث از دست رفتن مواد مغذی و در مجموع کاهش ارزشغذایی علوفه شود یکی از روشهایی که تا حدودی وابستگی کمتری به شرایط جوی، مرحله برداشت و بلوغ گیاهان دارد و توسط دامداران برای نگهداری گیاهان به کار میرود، استفاده از فرآیند تخمیر طبیعی (تهیه سیلاژ) است. با اینکه امروزه تهیه علوفه خشک با ورود فناوریهای جدید خشک کردن به طور قابل ملاحظهای بهبود یافته است، اما از آنجایی که این روشها به شدت تخصصی و زمان بر هستند بسیاری از دامداران ترجیح میدهند که علوفه را به صورت سیلو شده نگهداری نمایند. همچنین سیلو کردن باعث از بین رفتن بسیاری از مواد ضد مغذیهای موجود در گیاه میشود (ولی زاده و ناصریان، 1386). نخستین مورد ضروری برای حفظ محصولات زراعی بوسیله تخمیر طبیعی، دستیابی به یک شرایط بیهوازی است. در عمل روشهای بیهوازی را میتوان به روشهای گوناگون بدست آورد. هدف اصلی از پوشاندن و غیر قابل نفوذ نمودن سیلو، پیشگیری از ورود مجدد و گردش هوا در مواد سیلو شده است. در هر قسمتی که اکسیژن برای مدتی با علوفه در تماس باشد، فعالیتهای میکروبی بصورت هوازی رخ داده و در اثر فساد، مواد به فرآوردههای غیر قابل استفاده، غیر خوراکی و اغلب سمی تبدیل میشوند. دومین هدف مهم جلوگیری از فعالیت میکروارگانیسمهای نامطلوب مانند کلستریدیومها6 و انتروباکتریها7 است( ولی زاده و همکاران، 1386).
1-2- اهداف تحقیق
الف-تعیین ارزش‌غذایی و خوش‌خوراکی سربرگ، ریشه و بوته کامل چغندرعلوفه‌ای
ب – مقایسه بین ارزش‌غذایی و خوش‌خوراکی بخش‌های مختلف چغندرعلوفه‌ای سیلو شده و سیلو نشده
2-1- مقایسه چغندرعلوفه‌ای نسبت به چغندرقند:
– هرچه غده سفیدتر و کشیدهتر باشد میزان قند بیشتر است.
– قند در برگها ساخته میشود و در غده تجمع مییابد، بنابراین تعداد برگ چغندرقند بیشترمی باشد که میزان قندش بالاتر است.
– چغندرعلوفه‌ای نسبت به چغندرقند اغلب از زمین بیرون میآید.
– سلولهای پارانشیمی ذخیره‌ای در اطراف این دستجات متحدالمرکز وجود دارند. هرچه تعداد دستجات بیشتر باشد قند نیز بیشتر است.
– چغندرقند 3 برابر چغندرعلوفه ای برگ دارد.
– راندمان جذب در چغندرقند بیشتر است زیرا عمیقتر بوده و برگهای بیشتری دارد.
– بریدگی محل ظهور ریشه در بغل غده هر چه عمیقتر باشد درصد قند بیشتر است.
– در زمستان مقدار کل ماده خشک تولیدی از چغندرعلوفهای از بقیه گیاهان علوفهای بیشتر است.
– برگخوارها به چغندرعلوفهای بیشتر آسیب می رسانند زیرا تعداد برگش کمتر است. ولی چغندرقند برگسازی لوکس داشته و برگهای از دست رفته در اثر آفات را جبران می کند(رئیسیان زاده، 1379).
ریشه بهعنوان یک خوراک پرانرژی محسوب شده و از نظر میزان پروتئین فقیر است . آزمایشات نشان داد که میزان قابلیت هضم ماده آلی در ماده خشک آن 85 درصد میباشد (Givens, 1990). چغندرقند معمولاً بعد از برداشت در یک جا ذخیره شده و تدریجاً شسته یا بصورت خشک تمیز می شود و بصورت خرد شده و یا برش زده شده در تغذیه دام به مصرف دام می رسد. برگ و طوقه چغندرقند دارای مقدار قابل توجهی پروتئین( 3/15 درصد) است (Given, 1990). اگر برگ بصورت تازه به مصرف برسد به لحاظ جلوگیری از عوارض وجود ترکیبات ضد تغذیه‌ای مانند ساپونین8 و اسید اگزالیک9 باید قبل از مصرف پلاسانده شود (Clark et al., 1975). برگ چغندر تولید شده ممکن است. در مزرعه توسط دام چرا شده ، برداشت شده و در محل دامداری بصورت تازه مصرف شود ، بهعنوان کود سبز به زمین باز گردانده شود یا اینکه برداشت شده و برای مصرف تدریجی سیلو شود. چغندر خرد شده و برگ و طوقه آن به خوبی قابلیت سیلو شدن دارند و در گاوهای شیری که روزانه 6 کیلوگرم از سیلاژ برگ چغندر استفاده کرده بودند هیچ گونه عوارضی مشاهده نشد. به نظر می رسد که سیلاژ کردن عوارض ناشی از ترکیبات سمی موجود در برگ چغندر را کاهش می دهد(Englig et al., 1988).همچنین در مطالعهای که در ایرلند، به منظور بررسی تاثیر استفاده از چغندرعلوفه‌ای بر روی شیر تولیدی و انرژی قابل متابولیسم انجام شد .نشان داده که استفاده از چغندرعلوفه‌ای همراه سیلاژ گراسها باعث افزایش انرژی قابل متابولیسمی مصرفی(MEI) 10 شده، وتأثیر کمی روی افزایش تولید شیر داشته(Mcilmoyle et al., 2010) . تهیه سیلاژ بوته کامل چغندرقند یک موقعیت مناسبی برای ذخیرهسازی همزمان ریشه و برگ و طوقه است که تولید خوراکی می کند که برای گاوهای پرواری بدون هیچ گونه عملآوری یا افزودنی دیگرمناسب است. بعلاوه محتوای پروتئینی بالا در برگ، جبران کمبود پروتئین موجود در ریشه را می کند . در گوساله های گوشتی که از علوفه کامل چغندرعلوفهای سیلو شده تغذیه شدند، میزان اضافه وزن (05/1 – 12/1) کیلوگرم در روز و میزان اضافه وزن روزانه در گوساله‌هایی که از جیره کنسانتره بصورت آزاد استفاده میکردند (26/1 کیلوگرم در روز) گزارش شده است و هیچ تغییر قابل مشاهده‌ای با افزودن مکمل پروتئینی همراه با جو در افزایش وزن روزانه آنها مشاهد نشد (okiely et al.,1999) . آزمایشات نشان داد که سیلاژ گراس و سیلاژ چغندرعلوفه‌ای الگوی تخمیری متفاوتی را در محیط سیلو و شکمبه داشته و گاوها بهسرعت به تغییرات ناگهانی جیره از سیلاژ گراس به سیلاژ چغندرعلوفه‌ای عادت کرده، و پس از 6 روز از زمان وارد کردن تغییر در جیره ، مصرف خوراک و pH شکمبه به حالت عادی برگشت. همچنین، هنگامی که گاوهای نر اخته شده که از سیلاژ چغندرعلوفهای که بدون استفاده از افزودنی تهیه شده بود، به صورت آزاد استفاده کردند هیچ علائم بیماری در آنها مشاهد نشد و از لحاظ تخمیر شکمبه‌ای شرایطی مانند گاوهایی را داشتند که در محدودیت غذایی بسر میبردند.(Moloney et al., 1998)
2-2-خصوصیات زراعی چغندرعلوفه ای
چغندر علوفهای گیاهی است از تیره اسفناج وجنس بتا وگونه ولگاریس با نام علمی (Beta vulgaris) گیاهی است دوساله که در سال اول کاشت، ریشه آن رشد میکند ودر سال دوم پس از گذراندن دوره سرما ، بوته ساقه دار شده و گل وبذر میدهند. ریشه اصلی چغندرعلوفهای مخروطی شکل وکشیده است . طول ریشه در شرایط مناسب 180 سانتیمتر می رسد، ولی طول قابل استفاده آن 30 سانتیمتر است . وزن متوسط ریشهها 7/0 تا یک کیلوگرم و قطر متوسط آن در قسمت گردن 10 تا 15 سانتیمتر است. برگها قسمت هوایی چغندر را تشکیل میدهند و تعداد آن در بوته کامل به 80 عدد می رسد. کشت چغندرعلوفهای در شرایطی امکان پذیر است که تابش نور خورشید ، کافی ومنطقه محل کشت حداقل 180 تا 200 روز یخبندان باشد . پایینترین دمایی که چغندرعلوفهای در آن فعالیت دارد(صفر گیاه) 5 تا 8 درجه سانتیگراد است (رئیسیان زاده، 1379).
تصویر شماره 2-1: برگ، ریشه چغندرعلوفهای
2-3- عوامل ضد تغذیه ای چغندرعلوفه ای
سازههای ضدمغذی ترکیباتی هستند که در پی متابولیسم عادی خوراکهای طبیعی و در اثر سازوکارهای گوناگونی ایجاد و موجب نابهینه شدن تغذیه میشوند.این مواد به عنوان سازههای سمی شناخته میشوند، زیرا با خوردن آنها آثار بدی برجای میماند.در زمان مصرف آن از آلودگی با خاک باید جلوگیری نمود، زیرا مصرف بیش از حد معمول آن باعث اختلالات هضمی می گردد. در مواقع شدیدتر این موضوع میتواند باعث کاهش کلسیم خون حتی مرگ شود. اگر بنا باشد برگ بصورت تازه به مصرف برسد به لحاظ جلوگیری از عوارض وجود ترکیبات ضد تغذیه‌ای مانند ساپونین و اسید اگزالیک باید قبل از مصرف پلاسانده شود(Clark et al., 1975). اسید اگزالیک جزء مواد کاهنده حلالیت محسوب میشود که باعث بروز ناهنجاریهای به کارگیری مینرالها در بدن میشوند. در گیاهان و نیز جانوران، اسید اگزالیک به شکل آزاد و همچنین به شکل نمک وجود دارد. این اسید و یک دی کربوکسیلیک اسید11 آلی است که به آسانی با کلسیم و منیزیم به نمکهای محلول آن هر دو خورنده سمی هستند. به طور کلی ، اثر ضد تغذیهای آن ناشی از تشکیل کمپلکس با کلسیم است که کلسیم را به شکل اگزالات12 رسوب و جذب آن را کاهش میدهد. مسمونیت نیتراتی با مصرف علوفهای دیده میشود که با مقدار زیادی کود نیتروژنی رشد کرده باشد و یا در گامههای آغازین رشد، برداشت شدهاند. این مسمومیت ناشی از تشکیل کمپلکس متهموگلوبین و ناتوانی آن در جابهجا کردن اکسیژن است (ماتور، آ. 1386).
2-4 تحقیقات انجام شده برروی چغندرعلوفه ای
در حال حاضر در کشور ما به دلیل عدم آشنایی کامل با ارزش غذایی و نحوه استفاده بهینه ازچغندرعلوفه‌ای، بیشتر به صورت تازه به مصرف دام میرسد که در اغلب موارد مشکلات گوارشی به همراه دارد. عملکرد ریشه چغندرعلوفه ای 75-50 تن و تولید برگ (در هر نوبت چین) حدود 20-10 تن در هکتاربوده و معمولا تا سه چین با فاصله 30 تا 40 روز برداشت می شود(رئیسیانزاده، 1379) .یکی از روش های نگهداری و بهینه سازی تولیدات علوفه‌ای و ضایعات کشاورزی، استفاده از روش سیلو نمودن است. با توجه به ارزش غذایی مناسب چغندرعلوفه‌ای که یکی از منابع خوراکی ارزان قیمت محسوب میشود، علوفه مذکور می تواند تا حدودی جایگزین سیلاژ ذرت علوفه‌ای شود. همچنین با استفاده از افزودنیهای مناسب میتوان ارزشغذایی وخوشخوراکی آن را بهبود بخشید. تفاوت بین غدهها و ریشه‌ها در شکل کربوهیدرات ذخیرهای آنهاست. در غدهها نشاسته یا فروکتانها و در ریشه‌ها سوکروز و یا گلوکز عمده کربوهیدارت ذخیرهای را میسازند. ماده خشک غدهها بیشتر و فیبر خام آنها کمتر از ریشه‌ها است. چغندرعلوفهای جزو بوتههای ریشه‌ای است که احتیاجات و شرایط تولید آن مثل چغندرقند است. کیفیت علوفه و عملکرد این گیاه بیش از چغندرقند است . ماده خشک تولیدی در هر هکتار حدود 15-13 تن است. تولید علوفه تازه(طی چند چین برداشت) 90-80 تن با ماده خشک 12-19 درصد در هکتار است. میزان پروتئین خام 12-13 درصد ، قابلیت هضم 87 درصدو انرژی قابل متابولیسم برگ چغندرعلوفهای 5/12-5/13 مگاژول در کیلو گرم ماده خشک گزارش شده است، همچنین درریشه میزان پروتئین خام 2/6 درصد و فیبر خام 3/5 درصد و انرژی قابل متابولیسم را 8/11 مگاژول در کیلو گرم ماده خشک گزارش شده است(صوفی سیاوش،1388) شرایط مناسب برای رشد چغندرعلوفهای (Beta vulgaris) نظیر چغندرقند است. عملکرد چغندرقند حدود 20 تن ماده خشک در هکتار و برگ تولیدی طی چهار چین حدود 15-13 تن در هکتار گزارش شده است، حدود 75 درصد مادهخشک چغندر تولیدی را ریشه تشکیل می دهد (DAF,1998).
2-5- اساس تهیه سیلاژ از علوفه
علوفه یا دیگر منابع خوراکی دام قابل سیلاژ شدن را به صورت تازه یا پژمرده در مکانهای خاصی که در اصطلاح سیلو نامیده میشود، ریخته و با ایجاد محیط بیهوازی مناسب برای تولید اسید، توده گیاه را مقاوم و قابل نگهداری مینمایند. به توده گیاهی که درون سیلو ریخته میشوند، شماری از موجودات ریز چسبیده اند که بیشترین و مهمترین آنها عبارتند از : 1-باکتریهای مول

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *