دانلود پایان نامه

راهنمایی باشد. از این طریق شاید بتوان کودکان را چنان تربیت نمود که با داشتن عواطف و اندیشه های پاک، زمینه تحقق گرایش به اخلاقیات در دوره بزرگسالی برای آنان ایجاد شود. علاوه برآن انجام این پژوهش مقدمهای بر ضرورت انجام تحقیقات بیشتر در زمینه مسائل مربوط به تربیت اخلاقی کودک، در جامعه ما خواهد بود.
1-5-سوال های تحقیق:
عاطفه به عنوان زمینه درونی (فطری) چه نقشی در تربیت اخلاقی کودک بر اساس دیدگاه اسلام دارد ؟

خانواده به عنوان زمینه بیرونی (اجتماعی) چه نقشی در تربیت اخلاقی کودک بر اساس دیدگاه اسلام دارد؟
1-6-تعریف مفاهیم
الف ) تعاریف مفهومی
از تربیت تعریف های گوناگونی ارائه شده است که در زیر به نمونه هایی از این تعاریف که ارتباط نزدیکتری با موضوع پژوهش دارد،آورده می شود.

تربیت
از ریشه ربو گرفته شده است و به معنای تهذیب نیز استعمال شده که به معنای زدودن خصوصیات ناپسند اخلاقی است و در این تعریف نظر بر آن بوده که تهذیب اخلاقی، مایه فزونی مقام و منزلت معنوی است و از این حیث می توان تهذیب را تربیت دانست (باقری ،1370،ص47) و تربیت عبارت است از پرورش دادن، یعنی استعدادهای درونی را که بالقوه در شیء موجود است وبه فعلیت درآوردن و پروردن(مطهری، 1376) و تربیت محصول مراقبتی است که نشو و نمای انسان در جریان رشد وی یعنی سیر به سوی کمال بعمل می آید. (شکوهی، 1378).
تربیت هرگز به معنای خلق استعدادهای جدید در موجود نمی باشد بلکه به مفهوم پرورش استعدادهای موجود است و می توان تربیت را نوعی مراقبت از رشد طبیعی متربی تلقی نمود و نه دخالت در جریان رشد، لذا تربیت شکوفا ساختن و به فعیلت رساندن یا پرورش دادن استعدادهاست و عبارتست از فراهم نمودن زمینه ها و عوامل برای رشد و شکوفایی استعدادهای افراد در جهت مطلوب(علوی، 1386، ص42و50) و از نظر مکتب تربیتی اسلام نیز تربیت عبارتست از شکوفایی توانایی های فطری انسان در جهت قرب به خداوند، رسیدن به کمال و رشد و تعالی انسان .
اخلاق
اخلاق ملکات یا صفاتی راسخ، پایدار و مستحکم مرتبط با نفس آدمی است که مقتضی سهولت صدر و اعمالی خاص می باشد(سجادی، 1375) و جمع «خُلق» به معنای نیرو و سرشت باطنی انسان است که تنها با دیده بصیرت و غیرظاهر قابل درک است. در مقابل «خَلق» به شکل و صورت محسوس و قابل درک با چشم ظاهر گفته می شود و نیز خُلق را صفت نفسانی راسخ نیز می گویند که انسان افعال متناسب با آن صفت را بی درنگ انجام می دهد(اصفهانی، ص 159). صفت راسخ درونی، ممکن است «فضیلت» و منشا رفتار خوب باشد و یا «رذیلت» و منشاء کردار زشت به هر روی بدان «خُلق» گفته می شود( به نقل ازدیلمی و آذربایجانی، 1388). در معنی فلسفی آن، پرسیدن پرسشهای بنیادی است درباره نیک و شر، وظیفه، قانون اخلاقی، هنر اخلاقی و نیز نیک بختی انسان(نقیب زاده، 1378).

تربیت اخلاقی
منظور چگونگی به کارگیری و پرورش استعدادها و قوای درونی، برای توسعه و تثبیت صفات و رفتارهای پسندیده اخلاقی و نیل به فضایل عالی اخلاقی و دوری از رذیلت ها و نابودن کردن آنهاست، بنابراین رویکرد اصلی در آن متوجه پرروش استعدادهای اخلاقی و رسیدن به کمالات اخلاقی است و به عنوان قلمرو خاصی از تربیت، معادل مفاهیمی چون «تهذیب اخلاق» و «تزکیه نفس» در فرهنگ اسلامی است.
تربیت اخلاقی بخش مهمی از علم اخلاق را تشکیل می دهد و چون مباحث آن عمدتاً ناظر بر راهکارهای عملی و ارائه توصیه هایی در باب عمل است به آن«اخلاق عملی» هم گفته می شود و در مقابل آن بخش از مباحث اخلاقی است که به توصیف خوبی ها و بدی های اخلاقی می پردازد و به آن «اخلاق نظری» می گویند(دیلمی وآذربایجانی ، 1388)و تربیت اخلاقی ایجاد شناخت و برانگیختن احساس، جهت تضعیف صفات منفی و مراقبت و پرورش هماهنگ صفات مثبت است تا این صفات، ملکه انسان گردند(حسینی دهشیری ،1370).
تربیت اخلاقی برانگیختن، فراهم ساختن و به کاربستن راهکارهای آموزشی و پرورشی در جهت دریافت گزاره های اخلاقی و شناختن و شناساندن فضایل و رذایل و زمینه سازی برای ایجاد نگرش و روی آوردن به اخلاق حسنه و پایبندی و عینیت دادن به ارزش های اخلاقی به منظور رسیدن به سعادت و کمال جاودانه تربیت اخلاقی نام دارد.
دانشمندان مسلمان با توجه به جامعیت مکتب تربیتی اسلام و بر اساس رهنمودهای وحی، سه عنصر بینش، منش و انگیزش را در کنار هم مد نظر قرار داده است و تربیت اخلاقی را اینگونه تعریف نموده اند: فرایند و بستری که در آن انسان توانایی می یابد از روی اختیار ، ملکات و صفاتی را بپذیرد و در کنار ساختار خلقی خویش، از سرنوشت و طبعی دیگر برخوردار شود (یالجن،1406ق،ص 28-30).
زمینه
کلمه زمینه در اکثر فرهنگ های لغت فارسی از جمله فرهنگ معین و فرهنگ دهخدا به معنای سطح هرچیز، طرح، نقشه یا موضوع به کار رفته است. اما در ترکیب با کلمه دیگر در معنای متفاوتی به کار رفته است. مثلاً زمینه سازی را به معنای فراهم نمودن مقدمات و آماده ساختن، مقدمه چینی، تهیه مقدمات آمده است. بر اساس معنای لغوی می توان زمینه را چارچوب یا نقشه ای دانست که بر اساس ویژگیهای شیء یا موضوعی شکل گرفته است. به عبارت دیگر زمینه را می توان مقدمه یا شرایط آغاز فعالیت و حرکت برای چیزی یا کسی دانست. مفهوم زمینه تا حدودی در ارتباط با مفهوم مبانی قرار دارد اما مبانی معمولاً مفهومی فلسفی است که با مفهوم ریشه سروکار دارد و به جنبه های پنهان توجه دارد در صورتی که زمینه به جنبه های آشکارتر توجه دارد.
کودک

تعریف کودک و یا دوره کودکی آسان نیست، در طول تاریخ اندیشه بشر تعاریف متفاوتی از کودک و دوره کودکی شده است.
شکوهی(1368) کودکی را به سه دوره تقسیم نموده است: دوره طفولیت، کودکی اول (2تا4 سالگی)، کودکی دوم (4تا 7 سالگی)، کودکی سوم (7تا 12 سالگی). روسو نیز در رشد روانی کودک سه مرحله قائل است: مرحله خردسالی، مرحله طفولیت که تا 12 سالگی ادامه دارد، مرحله میان کودکی و نوجوانی که12تا 15 سالگی است (کاردان،1388 ،ص143).
رستمی نسب (1388)در این مورد می گوید: هفت سال اول دوره شناخت استعدادها ونیاز های کودک است و کودک دارای استعدادهای نهان، نا شناخته و نیکوست و قلبی پاک، جهتی الهی، توانمندی های بالقوه و در حد نازل بالفعل شگفتی دارد و آن را میتوان دوران کودک محوری دانست. هفت سال دوم را می توان دوره «تسلیم و تعلیم پذیری و تادیب» دانست که در واقع زمانی است که کودک پا به عرصه دبستان و آموزش و پرورش رسمی می گذارد.
ب)تعریف عملیاتی
اخلاق
منظور از اخلاق مجموعه فضایل و رفتارهای نیکی است که انسان باید دارا و عامل به آن ها باشد و در این پژوهش فضایل متناسب با ویژگی های دوره کودکی می باشد که انتظار می رود که کودک به آن ها عمل نماید. مانند راستگویی، پاکی، شجاعت، بخشندگی، احترام به والدین و محبت به دیگران.
تربیت
در این پژوهش منظور از تربیت عبارتست از فراهم نمودن زمینه ها و عوامل برای رشد و شکوفایی، پرورش و به فعیلت رساندن استعدادهای کودک در جهت مطلوب، مانند رشد تمایل محبت به دیگران، بخشندگی، احترام به والدین، و همچنین تربیت به معنای تهذیب یعنی زدودن خصوصیات ناپسند اخلاقی درکودک است.
تربیت اخلاقی
در این پژوهش منظور از تربیت اخلاقی مجموعه ای از فعالیت های تربیتی جهت به کارگیری و پرورش استعدادهای اخلاقی و قوای درونی، برای توسعه و تثبیت صفات و رفتارهای پسندیده اخلاقی و نیل به فضایل عالی اخلاقی و دوری از رذیلت ها، درکودک است که متناسب با فطرت کودک انجام می گیرد، به عنوان نمونه: آموزش و عمل به راستگویی، اجتناب از دروغگویی.
زمینه
در این پژوهش زمینه به معنای مقدمه یا شرایطی است که تربیت اخلاقی کودک را شکل می دهد یا در تحقق اخلاقیات کودک نقش دارد. این مقدمات یا شرایط، ممکن است درونی، یعنی طبیعی و ذاتی باشد مثل فطریات که در اینجا عاطفه به عنوان یک زمینه فطری مورد توجه بوده، مانند حس مادرانه، پدرانه، روحیه ایثارو فداکاری نسبت به سعادت فرزندان، و یا بیرونی باشد یعنی جزء محیط بیرونی، اما تاثیرگذار باشد مانند خانواده.
کودک
در این پژوهش منظور از کودک، دوره کودکی اول(7-2سالگی) می باشد.
1-7 – روش اجرای تحقیق
این تحقیق از لحاظ هدف از نوع تحقیقات بنیادی است و از لحاظ روش جمع آوری اطلاعات از نوع تحقیقات تئوریک یا نظری و غیر تجربی می باشد و با در نظر گرفتن «ماهیت اطلاعات»گردآوری شده از نوع تحقیقات کیفی و غیر کمی است. گرد آوری اطلاعات، با «روش کتابخانه ای»صورت گرفته است. پژوهشگر برای انجام این پژوهش از منابعی مانند قرآن، نهج البلاغه، سیره پیامبر و ائمه اطهار(ع)، رساله حقوق امام سجاد و سایرمنابع معتبر اسلامی وکتب مختلف، مقاله ها وآثار مکتوب اعم ازکاغذی و الکترونیکی استفاده نموده و پس از فیش برداری از منابع مذکور و تجزیه و تحلیل آنها با روش تحلیلی – توصیفی این پژوهش را انجام داده است. برای پردازش اطلاعات غالباً از استنتاج، مقایسه، تفسیر و استدلال استفاده شده است. زیرا برای تبیین زمینه های تربیت اخلاقی کودک در اسلام نیاز به نوعی استنباط و تفسیر است و از روش های قیاس و استقراء به عنوان زیر مجموعه استنتاج استفاده شده است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه روانشناسی : کارآفرینی سازمانی

فصل دوم

مبانی نظری و پیشینه پژوهش

مقدمه
در این فصل ابتدا در قسمت مبانی نظری، ضمن ارائه تاریخچه ای از اخلاق در اسلام و ضرورت توجه به آن، تربیت به طور کلی و بعد از آن تربیت در دوره کودکی مورد بررسی قرار می گیرد. از میان ابعاد مختلف تربیت، تربیت اخلاقی و ضرورت توجه به آن محور بحث بوده که بعد از توضیح در زمینه تربیت اخلاقی و بررسی نظریه ها و رویکردهای مختلف در این زمینه، تربیت اخلاقی کودک و زمان آغاز این نوع تربیت در دوره کودکی از دیدگاه اندیشمندان مختلف بحث شده است.
در قسمت پیشینه تجربی نیز پژوهش های انجام شده بر اساس ارتباط با موضوع از عام به خاص تنظیم شده است و در پایان این فصل مطابق با مباحث مبانی نظری و پیشینه تجربی جمع بندی ارائه شده است.
2-1- مبانی نظری
2-1-1-تاریخچه اخلاق در اسلام
بخشی از تعالیم اسلام را اخلاق اسلامی شکل می دهد، که تحت عناوین اخلاق حمیده و رذیله مورد بحث جدی است. خداوند یکی از اهداف اساسی بعثت پیامبر اسلام(ص) را تزکیه مردم از آلودگی های اخلاقی می داند« به یقین، خدا بر مومنان منت نهاد که پیامبری از خودشان برانگیخت، تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد، قطعاً پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» (آل عمران: 163).
یکی از شعارهای محوری پیامبر اسلام چنین بوده است «انما بعثت لا تمم مکارم الاخلاق» تنها برای تکمیل فضایل اخلاقی برانگیخته شدم. پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) به سبب تاکیدهای ایشان توجه به مسائل اخلاقی تداوم یافت. امیرالمومنین علی(ع) اولین کسی است که در این باب اثری مکتوب از خود به یادگار نهاد و در نامه ای به امام حسن (ع) نکاتی مهم در اخلاق و تربیت اخلاقی بیان نمود که به نامه 31 نهج البلاغه معروف است که ابواحمد حسن بن عبدالله عسکری از دانشمندان اهل سنت در کتاب الزواجر و المواعظ در مورد آن می نویسد: اگر از کلمات پندآموز چیزی باشد که باید با آب طلا نوشته شود همین نامه است (مکارم شیرازی، ج1، 1377).
رساله حقوق امام سجاد و دعای مکارم الاخلاق ایشان در صحیفه سجادیه نیز در این زمینه بی نظیرند و در روایاتی که از امامان معصوم(ع) به ما رسیده، بسیاری از مسائل اخلاقی مطرح شده است. از این رو تدوین کنندگان مجموعه های روایی بخشی از آنها را به اخلاقیات اختصاص داده اند. مثلا در کتاب شریف کافی، بخشی از جلد دوم آن با عنوان «کتاب العشره» و «صفات المومن» در مورد مباحث اخلاقی است. هم چنین رساله ای با عنوان صفه المومن و الفاجر از اسماعیل بن مهران و المانعات من دخول الجنه از جعفر بن احمدقمی، کتاب تحف العقول از ابومحمد شعبه حرانی، مکارم اخلاق از علی بن احمد کوفی، مکارم اخلاق از طبرسی، السعاده و الاسعاد از عامری، تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق از ابن مسکویه، احیاء و علوم الدین و کیمیای سعادت از غزالی، اخلاق ناصری از خواجه نصیرالدین طوسی، اخلاق اشراف از روزبهان شیرازی، اخلاق شمسی و اخلاقی کاشفی از علی کاشفی، مجهه البیضاء فی تهذیب الاخیار از فیض کاشانی و جامع السعادات از ملامهدی نراقی و معراج السعاده از احمد نراقی تالیف شده و این روند تا به امروز ادامه دارد و نشانگر پیشینه طولانی افتخار آمیز اخلاق در جهان اسلام است ( به نقل از داوودی، 1391، ص 25). که هم اکنون تحت عنوان علم اخلاق مورد توجه قرار گرفته است.
ابن مسکویه(1422ق) در تعریف علم اخلاق می نویسد: علم اخلاق، صفت های خوب و بد و راه های اکتساب صفت های خوب و دوری از صفت های بد را بیان می کند و نیز درباره خلق می گوید: «حالتی است که باعث می شود افعال متناسب با آن بدون نیاز به فکر و تامل از فرد صادر شود» .

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

خواجه نصیرالدین طوسی(1360) دراین باره می نویسد: علم اخلاق علمی است که نفس انسانی را چگونه خلقی اکتساب تواند کرد که جملگی افعالی که با ارادت او از او صادر شود، جمیل و محمود بود. بنابراین از نظر وی این علم بیان کننده صفت هایی است که انسان باید در خود ایجاد کند تا رفتارهای ارادی صادر شده ای از همگی نیکو و پسندیده باشد. وی در علم اخلاق هم از صفتهای خوب و بد و هم از چگونگی کسب صفت های خوب و دوری از صفت های بد بحث می کند.
ملااحمد نراقی(1351) در معراج السعاده می نویسد: فایده علم اخلاق پاک ساختن نفس است از صفت های رذیله و آراستن آن به ملکات جمیله که از آن به تهذیب اخلاق تعبیر می شود و به نظر وی در علم اخلاق از فضایل و رذایل و از چگونگی اکتساب فضایل و زودن رذایل بحث می شود.
بنابراین موضوع علم اخلاق فضیلت ها و رذیلت ها و راه های ایجاد فضیلت ها و مبارزه با رذیلت هاست. یکی از این راه ها تربیت است.

2-1-2-تربیت
تربیت به معنای پروردن، از حد افراط و تفریط بیرون آوردن و به حد اعتدال سوق دادن است و از ریشه «رب ب» معادل رشد و تحول در همه ابعاد و به معنای پرورش و رشد دادن تدریجی چیزی از مرحله نقص به مرحله کمال است(راغب اصفهانی، ص 436). اما تربیت در اصطلاح، کوشش برای ایجاد دگرگونی مطلوب در فرد و به کمال رساندن تدریجی و مداوم او است. به عبارت دیگر، تربیت به فعلیت رساندن استعدادها، به کمال رساندن فرد مستعد کمال و نیز مراقبت از او در مسیر رشد و کمال است. از این تعریف اهمیت فراوان تربیت آشکار می گردد، چون انسان، ترکیبی از استعدادها و قوای جسمی و روحی است. پیامبر گرامی اسلام در حدیثی انسان ها را به معادن تشبیه کرده و فرموده است:«الناس معادن کمعادن الذهب و الفضّه ، مرد

By:

0 thoughts on “دانلود پایان نامه رشته روانشناسی با موضوع: خواجه نصیرالدین طوسی

دیدگاهتان را بنویسید