روایی آزمون عبارت است از توانایی ابزار مورد نظر در اندازه گیری صفتی که آزمون برای اندازه گیری آن ساخته شده است (مومنی و فعال‌قیومی، ۱۳۹۰، ص ۲۰۶) به این معنی، که وسیله اندازه گیری واقعاً بتواند خصیصه موردنظر را اندازه گیری نماید نه متغیر دیگری را، به عبارتی، ابزار هدفی را که ما داریم، اندازه گیری میکند یا نه؟
برای سنجش روایی روش های مختلفی وجود دارد که در تحقیق حاضر برای محاسبه روایی پرسشنامه، از روایی صوری و روایی ساختاری یا سازه استفاده شده است.

۳-۶-۱-۱) روایی صوری

اگر سؤالات ابراز معرف ویژگیها و مهارتهای خاصی باشد که محقق قصد اندازه گیری آنها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوایی است (سرمد و همکاران ۱۳۷۱، ص۱۷۱) روایی محتوایی یک فرایند چند مرحلهای است.
مرحله اول : مهمترین نکته تدوین سوالات از منابع معتبر میباشد که در این پژوهش سؤالات با توجه به مؤلفه های استخراج شده از تحقیقات معتبر گذشته، مشخص گردید بطوریکه تک تک سنجهها به رفرنس مربوطه ارجاع داده شده است.
مرحله دوم پیش آزمون[۲۸] : در این مرحله ابزارِ مورد نظر از جهت انتخاب صحیحِ واژهها و اصطلاحات، و قابل درک بودن جملات، مورد بررسی طیفی از افراد، که حتی خارج از جامعه آماری بودهاند قرار گرفته است. علی الخصوص با توجه به اینکه پرسشنامه مورد نظر از زبان دیگری استخراج گردیده لذا یکبار از انگلیسی به فارسی و دیگر بار توسط فرد متخصصِ دیگری از فارسی به انگلیسی و نهایتاً دوباره به فارسی برگردانده شده است تا از صحت ترجمه و توانایی ابزار در انتقال مفاهیم، اطمینان حاصل شود. طی این مرحله از پروسه ذکر شده، محقّق از عدم وجود اشکالات صوری و معنایی اطمینان حاصل نمود. این پیش تست به تعداد ۸ نفر از جامعه آماری و ۴ نفر خارج از جامعه آماری توزیع شد و اشکالات ظاهری مرتفع گردید.
مرحله سوم تست خبرگان[۲۹]: بعد از طیِ مرحله قبلی، محقّق از اساتید راهنما و مشاور و دو تن از اساتید گروه مدیریت در خواست گردید ابزار مورد نظر را مطالعه کرده نظرات و تجربیات خود را به آن ضمیمه نمایند. خروجی این مرحله از فرایند، محقق را نسبت به روایی ابزار اطمینان خاطر بیشتری بخشید. روایی صوری پرسشنامه تأیید و میزان انطباق آن با هنجارهای اجتماعی و اهداف پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفت.

۳-۶-۱-۲) روایی ساختاری

در تحلیل عاملی تأییدی که یکی از جنبههای مهم معادلات ساختاری است، فرضیه های معینی درباره ساختار بارهای عاملی و همبستگیهای متقابل بین متغیرها مورد آزمون قرار میگیرد. در این تحقیق برای درک این موضوع که گویه ها بیانکننده عاملهای (سازه های) مورد نظر هستند، از این نوع تحلیل عاملی استفاده شده است. در تحلیل عاملی تأییدی هر چه میزان بار عاملی به عدد یک نزدیکتر باشد، در واقع گویای این مسئله است که سؤالات پرسشنامه ارتباط قویتری با متغیرهای اصلی دارند. اگر میزان بار عاملی استاندارد صفر باشد، این به معنای عدم ارتباط بین سؤالات پرسشنامه با متغیر اصلی است و بار عاملی به معنای معکوس بودن جهت اثرگذاری سؤالات پرسشنامه بر متغیر اصلی میباشد. با توجه به معیار فورنل و لارکر ( ۱۹۸۱ )، که بر اساس آن بارهای عاملی بزرگتر از ۵/۰ از اعتبار / مناسبی برخوردار میباشند، در این پرسشنامه میانگین بارهای عاملی بیشتر از ۵/۰ میباشد بنابراین پرسشنامه از اعتبار مناسبی برخوردار میباشد.
برای بررسی روایی سازه (همگرا) از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. در انجام تحلیل عاملی، ابتدا باید از این مسأله اطمینان حاصل شود که میتوان داده های موجود را برای تحلیل مورد استفاده قرار داد. به عبارت دیگر، آیا تعداد داده های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند یا خیر؟ بدین منظور از شاخص KMO و آزمون بارتلت استفاده می‌شود. شاخص KMO شاخصی از کفایت نمونهگیری است. این شاخص در دامنه صفر تا یک قرار دارد. اگر مقدار شاخص نزدیک به یک باشد، داده های مورد نظر برای تحلیل عاملی مناسب هستند و در غیر این صورت (معمولاًکمتر از ۵/۰) نتایج تحلیل عاملی برای داده های مورد نظر چندان مناسب نمیباشند.
آزمون بارتلت بررسی میکند چه هنگام ماتریس همبستگی، شناخته شده (از نظر ریاضی ماتریس واحد و همانی) است و بنابراین برای شناسایی ساختار (مدل عاملی) نامناسب میباشد. اگرسطح معنی‌داری در آزمون بارتلت کوچکتر از ۵% باشد تحلیل عاملی برای شناسایی ساختار مناسب است، زیرا فرض شناخته شده بودن ماتریس همبستگی رد میشود. بعد از مناسب تشخیص دادن مقدار شاخص KMO و معنادار شدن آزمون بارتلت به منظور بررسی روایی همگرا به جدول اشتراکات مراجعه میشود. روایی همگرا زمانی مورد پذیرش قرار میگیرد که تمامی مقادیر استخراج شده بالای ۳/۰ باشند در صورتی که مقدار اشتراک برای یک گویهای کمتر از ۳/۰ باشد باید گویه مورد نظر از تجزیه و تحلیل کنار گذاشته شود (ویکسون و واتسون، ۲۰۰۱؛ پلنت، ۲۰۰۹).
جدول ۳- ۱: تحلیل عاملی اکتشافی پرسشنامه پژوهش

معیار کفایت نمونه گیری KMO مقدار تقریبی ۲χ درجه آزادی معناداری آزمون بارتلت بار عاملی پس از حذف متغیرها بار عاملی
مرحله اول
گویه ها نام متغیر
۵۰۰/۰ ۰۲۷/۱۸ ۱ ۰۰۰/۰ ۶۹۶/۰ ۴۰۹/۰ BP1 اشتراک بهترین شیوه های کاری
( بهترین تجربیات)
۶۹۶/۰ ۶۷۸/۰ BP2
۲۶۳/۰
برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.