دانلود پایان نامه

اولیه تأسیس عفو بینالملل بازمیگردد. در آن زمان تعدادی از نیروهای داوطلب سازمان، دفتری را در شهر نیویورک راهاندازی نمودند و برای معرفی فعالیتهای عفو به سازمان ملل تلاش نمودند. البته کارکنان سازمان تنها در موقعیتهای خاص از لندن به نیویورک میآمدند. با این حال عفو دریافت برای برقراری ارتباط مدازم و کارآمد باسازمان ملل نمیتواند تنها به نیروهای داوطلب اتکا نماید. از همین رو در سال ۱۹۹٧، نیروهای متخصص سازمان جایگزین داوطلبان در دفتر نمایندگی عفو در نیویورک گردیدند. به علاوه عفو دفتر دیگری در ژنو تأسیس نمود. همچنین سازمان پستهایی را به هدف بررسی و اداره روابط عفو سازمان ملل ایجاد نمود.42

بند اول: تاریخچه
از زمان آغاز فعالیت سازمانهای غیردولتی در سیستم ملل متحد تا کنون، میتوان روابط این سازمانها را در دو نسل-از تشکیل سازمان تا پایان جنگ سرد و پس از جنگ سرد تاکنون- بررسی نمود. البته اعتقاد بر این است که امروزه نسل سومی از روابط میان این سازمانها در حال شکلگیری است. در ادامه به بررسی این سه نسل خواهیم پرداخت. تا پیش از کنفرانس سانفرانسیسکو در ارتباط با سازمانها و مؤسسات غیردولتی هیچگونه قاعده و طبقهبندی مدوّنی وجود نداشت. سازمان ملل در برقراری روابط با سازمانهای غیردولتی پیشگام بوده و الگوی بسیاری از سازمانهای بینالمللی دیگر در برقراری ارتباط با سازمانهای غیردولتی میباشد. مبنای رابطه سازمان ملل متحد و سازمانهای غیردولتی ماده ٧١ منشورملل متحد43 است که مقرر میدارد: «شورای اقتصادی اجتماعی ملل متحد میتواند برای مشاوره با سازمانهای غیردولتی که به امور داخل در صلاحیت شورا اشتغال دارند، هرگونه تدابیر مناسب اتخاذ نماید. این تدابیر ممکن است به سازمانهای بینالمللی و در صورت لزوم سازمانهای ملی پس از مشورت با عضو ذینفع ملل متحد تعمیم یابد.»
نسل اول: از زمان تشکیل سازمان ملل متحد تا پایان جنگ سرد
مجمع عمومی سازمان ملل با تصویب قطعنامهای در سال ١۹۴۶ از اکوسوک درخواست تا اقدامات لازم را به منظور اجرای ماده ٧١ منشور ملل متحد انجام دهد.44 اولین مقررات برای اجرای این ماده در سال ١۹۵۰ توسط اکوسوک تهیه گردید و به تعدادی از سازمانهای غیردولتی مقام مشورتی رسمی اعطا گردید.45 آغاز جنگ سرد تأثیرات مهمی بر نقش و جایگاه این سازمانها نزد سازمان ملل متحد برجای گذاشت. کشورهای کمونیستی و جهان سوم با این سازمانها مخالف بودند و برخورد کشورهای غربی هم دوگانه و منفعتطلبانه بود. برای نمونه در اواخر دهه ۵۰ در نتیجه تلاشهای بریتانیا و ایالات متحده آمریکا، مقام مشورتی از چهار سازمان غیردولتی به دلیل انتقاد از سیاستهای آمریکا و سازمان ملل متحد در کره سلب گردید. نتیجه این کشمکشها کاهش هرچه بیشتر حضور سازمانهای غیردولتی در سازمان ملل متحد بود تا جایی که در پایان دهه ۶۰ این روابط به پایینترین حد خود رسید. این وضعیت تا پایان جنگ سرد در اواخر دهه ۸۰ میلادی ادامه یافت.46 در پی بروز این مشکلات ترتیبات مشورتی در سال ١۹۶۸ مورد بررسی مجدد قرار گرفت و در نهایت قطعنامه ١٢۹۶ اکوسوک در ٢۳ مه ١۹۶۸ تصویب شده و برای سه دهه مبنای ارتباط این سازمانها و ملل متحد قرار گرفت.

نسل دوم: پس از جنگ سرد تاکنون
پایان جنگ سرد و برگزاری کنفرانسهای متعدد در دهه ۹۰ دوران جدیدی از روابط سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی را رقم زد. در این زمان سازمانهای غیردولتی از کشورهای درحال توسعه، کشورهای غربی، کشورهای کمونیستی سابق از اروپای مرکزی و شرقی در این کنفرانسها شرکت نمودند. علاوه بر گسترش این سازمانهای غیردولتی نوظهور، سازمانهای پیشین نیز در تلاش برای همراه شدن با این تحولات در ساختار خود بازنگری نمودند. در سال ١۹۹۳ و تحت تأثیر مشارکت سازمانهای غیردولتی در کنفرانس١۹۹٢ریودوژانیرو، اکوسوک قطعنامهای صادر نمود و بررسی قواعد حاکم بر نظام مشورتی با هدف کارآمد ساختن قطعنامه ١٢۹۶ و هماهنگ نمودن قواعد حاکم بر مشارکت سازمانهای مذکور در کنفرانسهای بینالمللی زیر نظر ملل متحد و مطالعه بر طرق بهبود قواعد عملی حاکم بر کارهای کمیته مسئول سازمانهای غیردولتی را خواستارگردید.47 بررسیها و مطالعات گروه کاری تشکیل یافته در اکوسوک در نهایت منجر به تصویب قطعنامه ۳١/١۹۹۶گردید. این قطعنامه که جانشین قطعنامه ١٢۹۶ گردید، گام مهمی به جلو برداشته و امکان اعطای مقام مشورتی به سازمانهای غیردولتی ملی را-علیرغم تلاشهای سازمانهای غیردولتی نسل اول و تعدادی از دولتهای عضو برای جلوگیری از تحقق این امر- نیز پیش بینی نموده است.48 مشخصه بارز نسل دوم روابط میان سازمان ملل متحد و سازمانهای بینالمللی را میتوان حضور گسترده سازمانهای غیردولتی، آن هم با تنوع ساختاری بالا- اعم از ملی، منطقهای و بینالمللی، را درسیستم ملل متحد دانست. یکی دیگر از ویژگیهای این نسل گسترش همکاریهای عملی میان آژانسهای تخصصی ملل متحد و سازمانهای غیردولتی است. همچنین همکاریهای بسیاری میان دفاتر اطلاعات سازمان ملل متحد و سازمانهای غیردولتی ملی شکل گرفته است.
نسل سوم
احتمال وجود نسل جدیدی از روابط میان سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی درحال شکلگیری است. امروزه
از نقطهنظر سیاسی، سازمان ملل متحد از سازمانی که درآن تنها دولتها مخاطب یکدیگر قرار میگرفتند به سازمانی بدل شده است که قدرت سیاسی دولتها، قدرت اقتصادی نهادهای اقتصادی فراملی و قدرت افکار عمومی جامعه مدنی را مذاکرات سیاستگذاریهای جهانی به دور هم گرد آورده است. پیش بینی سرانجام این تحول درحال ایجاد، بستگی به این دارد که کدام یک از این قدرتها میتوانند نتیجه این دیالوگ را تعیین نمایند.49

بند دوم: جایگاه سازمانهای غیردولتی حقوق بشر نزد ارکان اصلی ملل متحد
الف) شورای اقتصادی- اجتماعی
١. موقعیت مشورتی
اولین قدم برای ورود سازمانهای غیردولتی به سیستم ملل متحد کسب مقام مشورتی از اکوسوک است. قطعنامه ١۹۹۶ مقرر نموده است سازمانهای غیردولتی که در زمینه مسائل تحت صلاحیت شورا فعالیت مینمایند و اهدافشان با روح و اصول منشور ملل متحد هماهنگ است؛ چنانچه شرایط مذکور در بخش اول قطعنامه ۳١/١۹۹۶ را دارا باشند میتوانند درخواست مقام مشورتی نمایند. با توجه به ماهیت سازمانهای غیردولتی، حوزه فعالیت و همکاری احتمالی که میتوانند با اکوسوک به عمل آورند، یک سازمان غیردولتی میتواند خواستار مقام مشورتی عام، خاص و یا وضعیت روستر باشد.50 گروه اول یعنی سازمانهای دارای مقام مشورتی عام سازمانهایی هستند که در اغلب وظایفی که شورا به عهده دارد فعالیت نموده و میتوانند به نحو مؤثری در تحقق اهداف شورا مشارکت نمایند. این سازمانها باید بتوانند همکاریهای اساسی و مداومی در راستای تحقق اهداف منشور ملل متحد به عمل آورده و به علاوه ارتباط نزدیکی با فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی گروههایی که نمایندگی آنان را برعهده دارند داشته باشند و به نحو گستردهای، گروههای اجتماعی بسیاری از کشورها در مناطق مختلف جهان را نمایندگی نمایند. از سوی دیگر سازمانهای غیردولتی دارای مقام مشورتی خاص دارای مسئولیتها و صلاحیتهای محدود میباشند و تنها در برخی از حوزههای فعالیت اکوسوک به فعالیت میپردازند. سازمانهایی که براساس طبقهبندی در این گروه قرار گرفته و در حوزه حقوق بشر فعالند باید دارای یک دید کلی و بینالمللی در زمینه حقوق بشر بوده و نه این که منافع یا دیدگاههای گروه خاص یا ملی یا کشور خاص یا گروه معدودی از کشورها را دنبال نمایند و به علاوه باید به اصول مندرج در منشور ملل متحد و اعلامیه جهانی حقوق بشر پایبند باشند. در نهایت، سازمانهایی که در هیچیک از دو گروه مذکور قرار نمیگیرند گروه سوم یعنی گروه روستر را تشکیل میدهند که به صورت موردی و مواقعی که فعالیتهایشان مفید تلقی گردد با اکوسوک یا ارکان فرعی آن همکاری مینمایند.51
درخواست سازمانهای متقاضی مقام مشورتی به کمیته سازمانهای غیردولتی اکوسوک که در سال دو بار نشست برگزار مینماید؛ ارائه میگردد. یکی از اقدامات کمیته تعیین نوع موقعیت مشورتی است که برای سازمان درخواست کننده مناسب است. بنابراین اگر برای نمونه سازمان درخواستدهنده خواستار مقام مشورتی عام باشد اما کمیته –باتوجه به شرایط- مقام مشورتی خاص را برای سازمان مناسب بداند؛ رأساً درخواست سازمان را اصلاح مینماید. تجربه نشان داده است که هنگام بررسی درخواست سازمان حضور نماینده آن درکمیته بسیار مثبت و مؤثر خواهد بود. این اقدام نه تنها از جانب اعضای کمیته مورد توجه قرار میگیرد بلکه در عمل نیز کمیته تمایل بیشتری به بررسی درخواست سازمانهایی دارد که نماینده آن درجلسه حضور مییابد. این امر همچنین به سازمان اجازه میدهد تا فوراً به اعتراضها و پرسشهای مطروحه پاسخ دهد. پس از اتمام بررسیها، کمیته نظر خود را مبنی بر اینکه سازمان درخواستدهنده در کدامیک از انواع سه گانه موقعیت مشورتی قرار میگیرد به اکوسوک توصیه مینماید و شورا براساس این توصیه نسبت به درخواست تصمیمگیری مینماید.52 چنانچه در نهایت مقام مشورتی به سازمان متقاضی اعطا گردد علی الاصول «موافقتنامهای خاص میان اکوسوک و سازمان مزبور منعقد میگردد. این موافقتنامه از برخی جهات شبیه موافقتنامههایی است که میان مؤسسات تخصصی ملل متحد و سازمان ملل منعقد میشود.»53
در این میان مسأله چالشبرانگیز که بعضاً اعطای مقام مشورتی را با مشکل مواجه ساخته است؛ عملکرد کمیته در بررسی درخواست سازمانهای غیردولتی است. اعضای این کمیته ١۹ نفره با رعایت توزیع جغرافیایی عادلانه توسط اکوسوک انتخاب میشوند. جالب توجه است که کمیته به خصوص به دلیل سیاستهایش در برخورد با سازمانهای غیردولتی فعال در زمینه حقوق بشر مورد انتقاد قرار گرفته است. بند پنجم قطعنامه ۳١/١۹۹۶ از کمیته میخواهد تا در بررسی تقاضا برای مقام مشورتی تا حد امکان، مشارکت سازمانهای غیردولتی از همه مناطق به ویژه از کشورهای در حال توسعه را درنظر بگیرد تا به یک مشارکت متعادل و مؤثر از همه مناطق و نواحی جهان کمک نماید.54 با این وجود به نظر میرسد اعضای کمیته، که هر یک نماینده کشوری با منافع خاص خود هستند، انتخاب سازمانها را با طرح مداوم پرسشهای غیرمرتبط در کمیته تحت تأثیر قرار میدهند. طرح پرسش از سازمان درخواستدهنده میتواند جریان اعطای مقام مشورتی را به تأخیر بیندازد. پرسشهای مطروحه غالباً منعکس کننده نگرانیهای دولتها از اقدامات سازمان مورد نظر است. بنابراین جریان پرسش و پاسخ کمیته به شدت تحت تأثیر متغیرهای سیاسی قرار میگیرد. دولتها اغلب به فعالیتهای سازمان غیردولت
ی مربوطه در قلمرو سرزمین خود توجه دارند مثلاً چین غالباً موضع سازمان درخواست کننده را در رابطه با تبّت یا تایوان مورد توجه قرار میدهد. از طرفی دولتها به فعالیت آن سازمان در کشورهای خاص مدنظرشان نیز توجه میکنند. البته عدهای معتقدند طرح این انتقادات کمی سختگیرانه است اما طرح این پرسشها و اعتراضات میتواند موجب تعلیق رسیدگی و تصمیمگیری در مورد درخواست یک سازمان غیردولتی شود.55
اعطای مقام مشورتی –اعم از عام، خاص و روستر_ موجد امتیازت و البته تکالیفی برای سازمان مربوطه است. در این میان سازمانهای دارای مقام مشورتی عام از دو گروه دیگر از امتیازات و حقوق بیشتری برخوردارند. سازمانهای دارای مقام مشورتی عام و خاص میتوانند با اکوسوک مشورت نموده و نمایندگانی را جهت شرکت در نشستهای عمومی شورا یا ارکان فرعی آن انتخاب نمایند.56

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه رایگان درموردحقوق کودک، حقوق بشر، حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

0 thoughts on “پایان نامه رایگان درمورد سازمان ملل، سازمان ملل متحد، حقوق بشر، منشور ملل متحد

دیدگاهتان را بنویسید