بانکداری الکترونیک
در سال های اخیر بانکداری آنلاین که به بانکداری اینترنتی یا بانکداری الکترونیکی شناخته شده است، رشد فوق العاده ای داشته است. درک اعتمادی که ایجاد می شود برای مدیریت بانک اهمیت دارد و می تواند با ترکیبی از اقدامات سنتی و آنلاین، اعتماد را ایجاد کند (B.Yap et al., 2010, 27) و فشارهای رقابتی و نیازهای متغیر مصرف کنندگان، بانک ها را به توسعه فن آوری و ابزارهای جدید تشویق کرده است. بانکداری اینترنتی یکی از جنبه های این نوآوری است. بانکداری اینترنتی اشاره دارد به: استفاده از اینترنت به عنوان یک کانال تحویل خدمات بانکی از جمله خدمات سنتی مانند افتتاح حساب و یا انتقال وجه بین حسابهای مختلف، همچنین خدمات بانکی جدید مانند طرف صورتحساب و پرداخت الکترونیکی که به مشتریان اجازه می دهد به دریافت صورتحساب در وب سایت بانک بپردازند(Malhotra, Singh, 2010, 87). تعریف بسیاری از بانکداری الکترونیکی آمده است که تنوع آن به دلیل تعدد کانال های ارائه خدمات الکترونیکی است. در این بخش تعدادی از آن ها به صورت زیر ارائه می شود:
. تعریف ساده: بانکداری الکترونیکی معادل انتقال الکترونیکی منابع به اضافه پول الکترونیکی است.
. بانکداری الکترونیکی اوج استفاده از تکنولوژی (فناوری) انفورماتیک در جهت حذف دو قید زمان و مکان از خدمات بانکی است.
. به طور کلی بانکداری الکترونیکی عبارت است از فراهم آوردن امکاناتی برای مشتریان که با استفاده از آن ها بتوانند بدون نیاز به حضور فیزیکی در بانک در هر ساعت از شبانه روز از طریق کانال های ارتباطی ایمن و با اطمینان عملیات بانکی دلخواه خود را انجام دهند.
باتوجه به این تعاریف، می توان چنین استنباط کرد که همگی بر دسترس آسان مشتریان به حساب های بانکی بدون محدودیت مکانی و زمانی تأکید دارند. به طور خلاصه می توان تاریخچه بانکداری الکترونیکی را به این صورت بیان نمود: از اوایل دهه ی 1960 نوعی از خدمات بانکی اوج یافت که مبنای تحول بزرگی برای سال های آتی در نظام بانکداری گردید. این نوع خدمات به صورت کارت های بانکی بود که در اختیار عموم قرار گرفت. بعد از مدت زمانی کوتاه هم چک و هم کارت های بانکی به مرور اتوماتیک شدند ولی با این حال تا آن زمان حجم بالایی از اسناد کاغذی تولید می گردید. از این رو از فناوری پیچیده و پیشرفته ی مخابراتی به عنوان راه حلی برای این مشکل استفاده گردید. در نتیجه با ایجاد اتاق های پایاپای خودکار، از سیستم انتقال الکترونیکی وجوه در سطح بسیار وسیعی استفاده شد و ساختار سیستم بانکی یک بار دیگر دچار تحولی عمده گردید. بانک ها از مؤسسات سپرده گذاری که صرفاً منابع فیزیکی را نگه داری می نمودند به مراکز پردازش اطلاعات تبدیل شدند، پول نیز از مفهوم قابل لمس به مفهوم غیرقابل لمس تبدیل گردید.
در حال حاضر بانکداری الکترونیکی در اکثر کشورهای پیشرفته به صورت وسیعی مورد استفاده قرار می گیرد ولی ایران در این مورد راه بسیار درازی را در پیش رو دارد. طبق تحقیقات انجام شده، ایران در زمینه ی تجارت الکترونیکی و در نتیجه بانکداری الکترونیکی در بین شصت کشور جهان در رتبه ی پنجاه و هشتم قرار دارد. این مطلب گواه بر وجود مشکلات اساسی در صنعت بانکداری ایران است. همچنین بر طبق آمار کسب شده در سال 2006 میلادی، استفاده از روش های سنتی در تجارت و بانکداری بین الملل حدود صد میلیارد دلار در سال هزینه در بر دارد که با استفاده از تجارت الکترونیکی سالانه حدود یک چهارم آن یعنی بیست و پنج میلیارد دلار قابل صرفه جویی است (عمل نیک و همکارانش، 1385،124-122). در حقیقت بانکداری الکترونیک، نوعی خدمت بانکی است که نخستین بار در سال 1995 در آمریکا مورد استفاده قرار گرفت و پس از آن به سرعت در میان کشورهای توسعه یافته گسترش یافت. درمورد بانکداری الکترونیک تعاریف گوناگونی ارائه شده است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
– بانکداری الکترونیک را می توان استفاده از تکنولوژی پیشرفته شبکه ها و مخابرات جهت انتقال منبع (پول) در سیستم بانکی معرفی نمود.
– بانکداری الکترونیک امکان دسترسی مشتریان به خدمات بانکی با استفاده از واسطه ها ایمن و بدون حضور فیزیکی است.
– بانکداری الکترونیک یکپارچه سازی بهینه همه فعالیت های یک بانک از طریق به کارگیری فناوری نوین اطلاعات است که امکان ارائه کلیه خدمات موردنیاز مشتریان را فراهم می کند.
در بانکداری الکترونیک از ابزارهایی چون پول الکترونیک، چک الکترونیک، کیف پول الکترونیک، انواع کارت ها شامل کارت بدهکار، کارت اعتباری، کارت هزینه، دستگاه های خودپرداز (ATM) و سیستم پایانه فروش(pos) استفاده می شود. باید توجه داشت که بانکداری الکترونیکی، عرصه ای گسترده تر از فقط بانکداری از طریق اینترنت است. بانکداری الکترونیکی می تواند متشکل از عرصه های مختلف همانند بانکداری اینترنتی، بانکداری تلفنی، بانکداری مبتنی بر تلویزیون، بانکداری از طریق تلفن همراه و بانکداری رایانه ای تعریف شود که به وسیله آن مشتریان این خدمات را از طریق یک دستگاه هوشمند همانند یک رایانه شخصی یا پایانه فروش دریافت می کنند. با توجه به تنوع و گستردگی ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی، همچنین ظرفیت ها و نیازهای موجود در سیستم های بانکی، زیرساخت های موردنیاز در توسعه بانکداری الکترونیکی عبارتند از: زیرساخت های ارتباطی، زیرساخت های مالی و بانکی، زیرساخت های حقوقی و قانونی، زیرساخت های نیروی انسانی، زیرساخت های نرم افزاری و امنیتی و زیرساخت های فرهنگی و آموزشی. طبق تحقیقات انجام شده، ایران در زمینه تجارت الکترونیکی در بین شصت کشور جهان در رتبه پنجاه و هشت قرار دارد. جایگاه ایران دربین کشورهای بهره بردار از فناوری ارتباطات و اطلاعات در رده کشورهای درپی توسعه این فناوری هاست. با این توضیح می توان اذعان داشت که هنوز کشور ما در برنامه های توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در گام های ابتدایی به سر می برد. گسترش زیرساخت های ارتباطی مناسب می تواند در تلفیق سیستم های بانکی با ابزارهای الکترونیکی مؤثر باشد. از نظر محققان، موضوع پذیرش تکنولوژی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   تفاوت اساسی کالا و خدمت

By:

0 thoughts on “بانکداری الکترونیک